$nbsp;

X

Điều trị viêm khớp (3): Glucocorticoid có phải là thuốc chống viêm tốt nhất!

Giải pháp sử dụng các hormone có sẵn của tuyến thượng thận trong điều trị giảm đau và chống viêm khớp. Sử dụng CORTICOIDS có thực sự AN TOÀN và có thể dùng lâu dài được không?

Glucocorticoids là hoạt chất giảm đau mang tính hệ thống có tác dụng chống viêm đa diện thông qua sự ức chế phiên mã gen của các yếu tố trung gian gây viêm.

Các chế phẩm, liều lượng và đường dùng trong điều trị viêm khớp:

   Mục tiêu sử dụng glucocorticoid là giảm mức độ hoạt động của bệnh với liều dùng nhỏ nhất có hiệu lực. Prednison đường uống và methylprednisolone tiêm tĩnh mạch thường được ưu tiên sử dụng trong viêm khớp bởi có những ưu điểm về chi phí và thời gian bán hủy. Khi dùng tiêm bắp (Intramuscular-IM) sự hấp thu thuốc rất thay đổi do đó không được khuyến nghị. Liều, được sử dụng và tần suất dùng thuốc phụ thuộc vào từng loại bệnh và mức độ nặng của các biểu hiện bệnh.

Dưới đây là hiệu lực chống viêm của một số glucocorticoid phổ biến dùng điều trị viêm khớp:

+ Cortisone, 0,8

+ Hydrocortisone, 1,0

+ Prednisone, 4,0

+ Mmethylprednisolone, 5,0

+ Dexamethasone, 25,0.

Có thể thấy Dexamethasone có hiệu lực chống viêm khớp và giảm đau tốt nhất

Tác dụng phụ của các loại glucocorticoids trong điều trị viêm khớp:

     Những tác dụng phụ có liên quan tới liều dùng và thời gian dùng thuốc, trừ đục thủy tinh thể và loãng xương, có thể được giảm thiểu bằng cách sử dụng thuốc cách ngày khi bệnh đã được kiểm soát tốt. Còn lại các thuốc Glucocorticoids thường có nhiều tác dụng phụ khi dùng kéo dài:

  • Ức chế tuyến thượng thận: Glucocorticoid ức chế trục hạ đồi tuyến yên thượng thận. Tác dụng phụ ức chế tuyến thượng thận sẽ ít có khả năng xảy ra nếu bệnh nhân dùng bất kỳ liều steroids trong thời gian ít hơn 3 tuần hoặc sử dụng thuốc cách ngày. Mức độ ức chế tuyến thượng thận chưa được xác định rõ ở bệnh nhân dùng liều từ 10 đến 20 mg prednisone trong hơn 3 tuần. Dùng thuốc vào buổi sáng và liều thấp 1 lần trong ngày với các loại có hiệu quả ngắn, như prednisolon, trong thời gian ngắn sẽ làm giảm tác dụng phụ ức chế tuyến thượng thận… Ở bệnh nhân sử dụng liệu trình điều trị glucocorticoid kéo dài, suy tuyến thượng thận (chán ăn, giảm cân, hôn mê, sốt và hạ huyết áp tư thế) có thể xuất hiện khi có các stress nặng (v.d., bệnh truyền nhiễm, đại phẫu thuật) và nên được điều trị với liều stress của glucocorticoid.
  • Ức chế miễn dịch: Điều trị glucocorticoid làm giảm sức đề kháng với nhiễm trùng. Nhiễm khuẩn đặc biệt liên quan với liều glucocorticoids và là nguyên nhân chính của tỷ lệ mắc bệnh nặngtử vong. Như vậy:

+ Nhiễm trùng nhẹ có thể trở nặng

+ Nhiễm trùng tiềm ẩn có thể trở nên hoạt động

+ và sinh vật không phải mầm bệnh có thể gây bệnh.

   Dấu hiệu nhiễm trùng tại chỗ và toàn thân có thể bị che giấu đi một phần, mặc dù triệu chứng sốt liên quan đến bệnh truyền nhiễm thông thường không được giảm hoàn toàn bởi glucocorticoids. Khi có thể, nên làm test da chẩn đoán lao trước khi điều trị glucocorticoid và nếu dương tính cần có biện pháp dự phòng thích hợp. Dự phòng với trimethoprim + sulfamethoxazole (TMP-SMX) và acyclovir nên được cân nhắc đề phòng ngừa ở bệnh nhân đang dùng steroids liều cao và trong thời gian dài.

  • Các rối loạn tuyến nội tiết: Rối loạn nội tiết có thể bao gồm hội chứng Cushingchứng rậm lông. Glucocorticoid có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng tăng đường huyết nhưng đây không phải là một chống chỉ định của thuốc. Rối loạn dịch thể và điện giải bao gồm giảm kali trong máu và giữ natri, có thể gây ra hoặc làm nặng thêm bệnh tăng huyết áp.
  • Loãng xương:

   Hay gặp xẹp đốt sống ở những bệnh nhân điều trị glucocorticoid kéo dài. Bổ sung calci đường uống, 1,0 đến 1,5 g/ngày, kèm theo vitamin D đường uống, 400-800 IU hàng ngày, ngay khi liệu trình steroid được bắt đầu. Thuốc bisphosphonate có thể được chỉ định cho phụ nữ sau khi mãn kinh, nam giới hoặc phụ nữ tiền mãn kinh người có nguy cơ bị loãng xương cao. Calcitonin có thể được cân nhắc cho những người không thể dung nạp bisphosphonate. Teriparatide (tái tổ hợp hormone tuyến cận giáp) là một lựa chọn khác. Đo mật độ xương là cần thiết ở những bệnh nhân này. Một chương trình tập thể dục phù hợp có thể có ích trong việc kích thích sự hình thành xương.

  • Bệnh cơ do steroid

   Thường liên quan đến hệ thống cơ hông và vai. Cơ yếu nhưng không mềm, ngược lại với chứng viêm cơ, huyết thanh creatine kinasse, aldoase và điện cơ bình thường. Viêm cơ thường cải thiện nếu giảm liều glucocorticoid và từ từ ngưng thuốc.

  • Hoại tử xương

   Hoại tử vô khuẩn, hoại tử vô mạch do glucocorticoid thường nhiều, hay gặp nhất ở chỏm xương đùi, đầu xương cánh tay, và mâm xương chày. Có thể phát hiện sớm bằng xạ hình xương hoặc chụp cộng hưởng từ (magnetic resonance imaging-MRI).

  • Những tác dụng phụ khác:

+ Thay đổi trạng thái tinh thần từ căng thẳng nhẹ, hưng phấn, mất ngủ và trầm cảm nặng hoặc rối loạn tâm thần có thể xảy ra.

+ Ảnh hưởng mắt bao gồm tăng nhãn áp và sự hình thành đục thủy tinh thể.

+ Tăng mỡ máu

+ Kinh nguyệt không đều

+ Tăng toát mồ hôi đêm

+ U mỡ cũng có thể gặp.

   Như vậy mặc dù là một dạng hormon trong cơ thể nhưng việc sử dụng Corticoid là rất nhiều tác dụng phụ. Và cần có sự thăm khám cũng như tìm hiểu rất toàn diện và dưới sự theo dõi của các bác sỹ, nhân viên y tế.

Content Protection by DMCA.com
Bình luận của bạn
Tin tức liên quan